Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi

 

Gömülü Diş Nedir?
Sürme zamanı geldiği halde, tamamı ya da bir kısmı çene kemiği veya dişeti altında kalmış dişlerdir. Genellikle 20 yaş dişlerinin gömülü kaldığı görülür ancak daha az sıklıkla köpek dişleri ve diğer dişlerde gömülü kalabilir.

 

Gömülü Dişler Mutlaka Çekilmeli Midir?
Ağrı ve abseye yol açmış, radyografik görüntüde etrafında kist saptanmış gömülü dişler çekilmelidir. Özellikle yarısı çıkmış ancak bir kısmı dişeti altında gömülü olan 20 yaş dişleri şiddetli ağrı ve abseye yol açar. Tekrarlayan enfeksiyonlar kemik erimesine, kemik kistlerine ve alt çenede uyuşukluğa yol açabilir.

Tamamen gömülü olan, hastaya rahatsızlık  vermeyen, sadece radyografik muayenede saptanmış gömülü dişlerin çekilmesine gerek yoktur. Ancak yılda 1 kez radyografik muayene ile kontrol edilmeleri gerekir çünkü gömülü dişler etrafında kist oluşma ihtimali vardır.

 

Cerrahi İşlemler Sırasında ve Sonrasında Ağrı ve Şişlik Olur Mu?
Gömülü diş çekimi, implant ameliyatı,  kist ameliyatı gibi cerrahi işlemler sırasında, ilgili bölge lokal anestezi ile uyuşturulur ve hastanın ağrı duyması engellenir. Ameliyattan sonra,  operasyonun büyüklüğüne bağlı olarak ağrı ve şişlik olabilir. Doktorunuz yaptığı işleme uygun şekilde antibiyotik, ağrı kesici, ağız gargarası gibi ilaçlar reçete eder. Bu ilaçlar talimatlara uygun şekilde kullanıldığında, ağrı ve şişlik rahatsızlık vermeyecek şekilde kontrol altında tutulmaktadır.

 

Çene Eklemi Hastalıklarının Nedenleri ve Belirtileri Nelerdir?
Eklem rahatsızlıkları genellikle diş sıkma veya gıcırdatma alışkanlığından kaynaklanır. Diş sıkma, uzun süre ve sık sakız çiğneme, sıklıkla sert yiyecekler tüketme, ağzın uzun süre açık kalması (örneğin; uzun süren diş tedavilerinde) vb sonucunda çiğneme kaslarında aşırı yorgunluk meydana gelir. Bu durum çenede, kulakta ve şakaklarda yaygın ağrıya sebep olur. Kas katılığı sonucu ağız açma kısıtlılığı görülebilir. Bu durum tedavi edilmedikçe çene eklemi içindeki yapılar zarar görür ve ağız açma-kapama sırasında sesler duyulabilir. Çene çıkması olarak tabir edilen ağzın açık kalması ve doktor yardımı olmadan kapatamama gibi problemler meydana gelebilir. Diş sıkan ve gıcırdatan hastalarda dişlerde aşınmalar ve hassasiyet başlar. Uyurken diş sıkan bireylerde özellikle sabah uyandıklarında kulak ve baş ağrısı, kulak çınlaması, yüzde yorgunluk hissi, dişlerin kapanışında farklılık hissi olur. Kazalar, çeneye gelen darbeler, dişlerde çapraşıklık, çiğnemenin hep aynı tarafta yapılması, psikolojik rahatsızlıklar da eklem hastalıklarına yol açan diğer etkenlerdir.

 

Çene Eklemi Hastalıklarının Tedavisi Nedir?
Eklem hastalıkları aşamalı olarak ilerleyen ve buna göre tedavi edilen hastaklardır. Bu hastalıklar uzun sürede meydana gelir. Diş sıkma alışkanlığı olan bir hastanın eklemi yıllar içinde zarar görür ve tedavisi için de uzun süre ve sabır gerekir. Öncelikle etken belirlenerek ortadan kaldırılır. Dişlerin ve eklem içindeki yapıların korunması amacıyla koruyucu gece plağı tedavisi, okluzyonun yani diş ilişkilerinin düzenlenmesi, ilerlemiş durumlarda eklem yıkama gibi tedavilerle sorunu gidermek mümkündür. Gerekli durumlarda ağrı kesici, kas gevşetici ilaçlar ve bazen antibiyotikler ile medikal tedavi uygulanmaktadır. Yumuşak diyet ile kas yorgunluğunun azaltılması, sıcak uygulaması ile ağrı ve kas katılığının hafifletilmesi gibi basit önlemler, şikayetlerin azalmasında büyük etkiye sahiptir. Eklem hastalığı bilinçli şekilde ve sabırla tedavi edilmelidir.

 

Çene Kistleri Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?
Çene kemiği içinde ya da yumuaşk dokularında oluşan, içi sıvı veya iltihap ile dolu etrafı zarla çevrili yapılardır. Çürük bir dişin kök ucunda, gömülü dişlerin etrafında görülebildiği gibi, sebep olmaksızın çenenin herhangi bir yerinde gelişebilirler. Uzun süre belirti vermeyen kistler radyografik muayene sırasında farkedilebilirler. Enfekte olan ve büyük boyutlara ulaşan kistler ise, ağız içine ve yüzün dışına iltihap akmasına, şişliğe ve ağrıya yol açarlar. Diş kökünde bulunan kistler kanal tedavisi ve sonrasında cerrahi işlem ile tedavi edilirler. Gömülü dişlerin etrafında meydana gelen kistler gömülü dişin çekilmesiyle birlikte çıkarılırlar. Büyük boyutlara ulaşmış kistler bazen tek operasyonla çıkarılamazlar ve öncesinde kist küçük bir operasyonla küçültülür. Bu işlem kistin büyüklüğüne göre  birkaç ay sürer. Kistler ağrı ve şişliğe yol açtığında antibiyotik kullanılarak enfeksiyon baskılanmalı ve en kısa zamanda cerrahi işlem uygulanmalıdır. Aksi halde ağrı ve şişlik tekrarlayacaktır ve ihmal edildiği süre boyunca kistler büyümeye, kemiği eritmeye devam ederler.